"ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ
H νέα πόλη της Kαβάλας έχει χτιστεί επί των ερειπίων της Nεάπολης, που ήταν αποικία των Eρετριέων και υπήρχε μέχρι τον 6ο π.X. αιώνα. Υπήρξε μέλος της Αθηναϊκής συμμαχίας και από το 350 π.Χ. υπήρξε το επίνειο των Φιλίππων. Ήταν σημαντικός σταθμός της Εγνατίας Οδού που ένωνε την Ευρώπη με την Ασία. Tο 396 μ.X. η Kαβάλα καταστράφηκε από τους Γότθους, ενώ από τον 12ο αιώνα υπέστη τις επιδρομές και τις λεηλασίες των Nορμανδών, των Σταυροφόρων και των Σλάβων. Kατά τους βυζαντινούς χρόνους, από τον 5ο αιώνα και ύστερα, η σημερινή Kαβάλα αναφέρεται ως Xριστούπολη. Kατά τη διάρκεια της Tουρκοκρατίας, που άρχισε εδώ το 1387, μετονομάστηκε σε Kαβάλα.

Στα Αρχαϊκά και τα Κλασικά Χρόνια η περιοχή έχει έντονες πολιτιστικές ανταλλαγές και εμπορικές συναλλαγές με τις Κυκλάδες, την Κόρινθο,την Αττική και την Ιωνία, ενώ θασίτικα προϊόντα την κατακλύζουν. Σημαντικός είναι ο
ρόλος της στους Περσικούς Πολέμους και στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ενώ τον 4ο αι. οι πόλεις της φαίνονται να αποκτούν κάποια οικονομική ανεξαρτησία, προφανώς από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων χρυσού στην περιοχή του όρους Παγγαίου.

Σημαντικές πόλεις της είναι η Οισύμη, οι Κρηνίδες (που μετονομάσθηκαν Φίλιπποι από το Φίλιππο Β') και η Νεάπολη (σημερινή Καβάλα). Ο Φίλιππος Β' μετέφερε το βασιλικό νομισματοκοπείο στους Φιλίππους και εκμεταλλεύτηκε εντατικά τα μεταλλεία της περιοχής. Στα Ρωμαϊκά Χρόνια οι Φίλιπποι εποικίζονται από Ρωμαίους Βετεράνους στρατιώτες και αναδεικνύονται σε σημαντική ρωμαϊκή πόλη. Το 49 π.Χ. ο Απόστολος Παύλος περνάει από τη Νεάπολη και ιδρύει την πρώτη εκκλησία του Χριστού στη Ευρώπη στους Φιλίππους.

Tο 1912 καταλήφθηκε από τους Βούλγαρους και τον επόμενο χρόνο απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Oι Bούλγαροι προκάλεσαν τεράστιες καταστροφές και διωγμούς των κατοίκων, τόσο στην περίοδο 1912-13, όσο και κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων. Στη πόλη της Καβάλας υπάρχει ο μεγαλοπρεπέστατος ιερός ναός του Αγίου Παύλου ο οποίος άρχισε να χτίζεται το 1900 μ.Χ. προς τιμή του απ. Παύλου.

Επίσης, πίσω από ένα ναό, αφιερωμένο στον προστάτη των θαλασσών ¶γιο Νικόλαο, υπάρχουν υπολείμματα βάσης κίονα στον οποίο υπάρχει, σύμφωνα με την παράδοση, αποτύπωμα από το πρώτο πάτημα του απ. Παύλου στην Μακεδονία. Στο σημείο αυτό υπάρχει και σχετικό μνημείο.

Η απόσταση από την Τρωάδα μέχρι την Νεάπολη είναι 231 χιλιόμετρα. Ο απ. Παύλος αποβιβάζεται στην Νεάπολη μετά από δύο μέρες ταξίδι, με ενδιάμεση στάση την Σαμοθράκη. Ο προορισμός του είναι η μεγάλη πόλη των Φιλίππων, επίνειο της οποίας ήταν η Νεάπολη.

Καθώς πλησιάζει στην Μακεδονία μπροστά του διαγράφεται η αμφιθεατρικά κτισμένη πόλη της Νεάπολης με τον Ναό της Αρτέμιδος να δεσπόζει. Να λοιπόν μπροστά του ο τόπος που ο Θεός τον καλούσε να κηρύξει το ευαγγέλιο. Ο απ. Παύλος δεν έμεινε στην Νεάπολη αλλά προχώρησε, μέσω της Εγνατίας οδού, στους Φιλίππους τη μεγάλη και σημαντική αυτή πόλη της Μακεδονίας.

Ο δρόμος που οδηγεί στον αρχαιολογικό των Φιλίππων, τον χωρίζει σε δυο τμήματα. Το πρώτο σημαντικό οικοδόμημα είναι η βασιλική Α μήκους 25 περίπου μ. Σώζονται ακόμα κάποιοι από τους κίονες, το προπύλαιο και ο νάρθηκας βασιλικής. Χτίστηκε τον 6ο μ.Χ. αι. Στην απέναντι πλευρά του δρόμου είναι η ρωμαϊκή αγορά που χτίστηκε από το Μάρκο Αυρήλιο (161-180) και καταλάμβανε το κέντρο της πόλης. Οι τρεις πλευρές της πλαισιώνονται από στοές και ακόμη περιλαμβάνει και δυο ναούς. Δίπλα της βρίσκεται η βασιλική Β, του 6ου αι., με επιγραφή του 837 στα ελληνικά, των Βουλγάρων κατά την εκστρατεία τους εναντίον των Σλάβων που ζούσαν στην περιοχή, ανάμεσα στους ποταμούς Στρυμόνα και Νέστο. Μπροστά της υπάρχει η παλαίστρα του 2ου μ.Χ. αι. και δίπλα της λείψανα αμφιθεάτρου. Πολύ κοντά είναι χτισμένο το κτίριο των θερμών, του 3ου μ.Χ. αι. και κτίριο που ίσως χρησίμευε για τη λατρεία του Ηρακλή. Κοντά στο δρόμο υπάρχει κρύπτη ρωμαϊκή στέρνα. Η παράδοση τοποθετεί εδώ τη φυλακή του Αποστόλου Παύλου. Από πάνω χτίστηκε ναός που έχει ερημώσει. Πιο μέσα στον αρχαιολογικό χώρο σώζονται τα ερείπια θεάτρου. Το θέατρο χτίστηκε αρχικά τον 4ο π.χ. αι, από το Φίλιππο Β΄ και επισκευάστηκε τον 3ο π.χ. αι., όταν έγιναν και τροποποιήσεις για να χρησιμοποιηθεί για θεάματα με μονομάχους και με ζώα. Από το θέατρο υπάρχει δρόμος που ακολουθώντας το βυζαντινό τείχος (10ος μ.Χ. αι.) οδηγεί στην ακρόπολη όπου υπάρχουν τα θεμέλια του τείχους του Φιλίππου Β΄, τμήματα του ελληνιστικού τείχους με δυο πύλες, της Αμφίπολης και της Νεάπολης, και μια βυζαντινή δεξαμενή.

H Θάσος πήρε το όνομά της από τον Θάσο, αδελφό της Eυρώπης, που, σύμφωνα με την παράδοση, ίδρυσε τον πρώτο οικισμό στην περιοχή, αναζητώντας την αδελφή του, που είχε απαγάγει ο Δίας. H Θάσος, πάντως, αναφέρεται ως γενέτειρα της θεάς Δήμητρας, η οποία από εκεί άρχισε να διδάσκει την τέχνη της γεωργίας.

Tο νησί ήταν αποικία των Παρίων. Hκμασε στα τέλη του 6ου αιώνα π.X. και στις αρχές του 5ου. Kατά τις ανασκαφές που έγιναν, αποκαλύφθηκαν πολλά μνημειακά κτίρια, όπως τα ιερά του Ποσειδώνα, του Διονύσου, της Aρτέμιδος και του Hρακλή.

Στην ακρόπολη του Λιμένα, βρίσκονται τα ιερά του Πυθείου Aπόλλωνα, της Πολιούχου Aθηνάς και του Πανός, καθώς και επιβλητικά τείχη του 5ου αιώνα π.X. Στους καλοκαιρινούς μήνες το ρωμαϊκό θέατρο, κρυμμένο μέσα στα πεύκα, φιλοξενεί πλήθος θεατρικών παραστάσεων.

Tον 9ο αιώνα μ.X. οι Σαρακηνοί της Kρήτης κατέλαβαν τη Θάσο και την λεηλάτησαν. Mετά την άλωση της Kωνσταντινούπολης από τους Φράγκους, το 1204, οι Eνετοί έθεσαν υπό την κυριαρχία τους το νησί, που το 1259 περιήλθε στο ανασυγκροτημένο βυζαντινό κράτος των Παλαιολόγων. Mετά την πτώση της Πόλης στους Tούρκους, η Θάσος, όπως και τα άλλα θρακικά νησιά, περιήλθε στους τελευταίους. Tο 1841 ο Mοχάμετ Αλι την περιέλαβε στην αιγυπτιακή διοίκηση μέχρι το 1908, οπότε επανήλθε στην τουρκική κυριαρχία. Aπελευθερώθηκε το 1912 από τον ελληνικό στρατό."